پنج شنبه , ۳۰ خرداد ۱۳۹۸
جدیدترین اخبار
خانه » آموزشی » تحریم شراب و قمار از نظر قرآن

تحریم شراب و قمار از نظر قرآن

[…]آیه سوره بقره که مورد بحث ما است نازل شد ، و فرمود یَسْأَلُونَکَ عَنِ الْخَمْرِ وَالْمَیْسِرِ قُلْ فِیهَا إِثْمٌ کَبِیرٌ وَمَنَافِعُ لِلنَّاسِ وَإِثْمُهُمَا أَکْبَرُ مِن نَفْعِهِمَا (بفره ۲۱۹)یکنند، بگو:> در آنها گناه و زیان بزرگی است،و منافعی ( از نظر مادی ) برای مردم در بر دارد، ( ولی ) گناه آنها از نفعشان بیشتر است.

. و این آیه بعد از آیه سوره نسا نازل شد ، به بیانی که گذشت ، و دلالت بر تحریم هم دارد ، برای اینکه در اینجا تصریح می‏ کند بر اینکه شرب خمر اثم است ، و در سوره اعراف بطور صریح بیان می‏ کند که هر چه مصداق اثم باشد خدا از آن نهی کرده .
از اینجا فساد گفتار بعضی از مفسرین روشن می ی‏شود که گفته‏اند : آیه سوره بقره صریح در حرمت نیست ، چون تنها داردقُلْ فِیهَا إِثْمٌ کَبِیرٌ ، و این بیش از این دلالت ندارد که در شراب اثم یعنی ضرر هست ، و در جای دیگر بطور کلی هر چیز مضری تحریم شده ، ولی آیا خصوص چیزهائی را که مضر از جهتی و مفید از جهت دیگر است نیز شامل می‏ شود یا نه ؟ جای اجتهاد است ، و بهمین جهت صحابه در آن اجتهاد کرده ، بعضی بطور کلی آن را ترک
کرده‏ اند ، و بعضی دیگر همچنان بر نوشیدنش اصرار می‏ ورزیدند ، و گویا پیش خود فکر کرده‏ اند که چه مانعی دارد ، ما شراب را طوری بنوشیم که هم از منافعش برخوردار شویم ، و هم ضررش بما نرسد ، و همین اشتباه باعث و زمینه شد برای اینکه تحریم قطعی آن نازل شود ، و بفرماید : إِنَّمَا الْخَمْرُ وَالْمَیْسِرُ وَالْأَنْصَابُ وَالْأَزْلاَمُ رِجْسٌ مِنْ عَمَلِ الشَّیْطَانِ (اعراف ۹۰)
شراب و قمار و بتها و  ازلم [= نوعی بخت آزمایی ]،پلید و از عمل شیطان است،

از آنها دوری کنید تا رستگار شوید.
شراب و قمار و بتها و  ازلم [= نوعی بخت آزمایی ]،پلید و از عمل شیطان است، – تا آنجا که می فرماید – فَهَلْ أَنْتُمْ مُنْتَهُونَ (اعراف ۹۱)
آیا ) با این همه زیان و فساد، و با این نهی اکید، ( خودداری خواهید کرد؟!

و وجه فساد این تفسیر آن است که اولا مفسر نامبرده کلمه ( اثم ) را به معنای مطلق ضرر گرفته ، در حالی که اثم به معنای ضرر نیست ، و صرف اینکه در آیه شریفه در مقابل نفع قرار گرفته ، دلیل نمی ‏شود بر اینکه به معنای ضرر باشد ، که مقابل نفع است ، و اگر به این معنا باشد مفسر نامبرده آیه  وَمَن یُشْرِکْ بِاللّهِ فَقَدِ  افْتَرَى‏ إِثْماً عَظِیماً  (نساء ۴۸)
و آن کس که برای خدا، شریکی قرار دهد، گناه بزرگی مرتکب شده است.

و آیه :

فَإِنَّهُ آثِمٌ قَلْبُهُ
قلبش گناهکار است

و آیه

 أَن تَبُوأَ  بِإِثْمِی وَإِثْمِکَ (مائده ۲۹)
تو با گناه من و خودت ( از این عمل ) بازگردی

و آیه :  لِکُلِّ امْرِئٍ مِنْهُم مَا اکْتَسَبَ مِنَ الْإِثْمِ (نور ۱۱)
آنها هر کدام سهم خود را از این گناهی که مرتکب شدند دارند،

چون آیه :وَمَن یَکْسِبْ إِثْماً فَإِنَّمَا یَکْسِبُهُ عَلَى‏ نَفْسِهِ (نساء ۱۱۱)
و کسی که گناهی مرتکب شود، به زیان خود مرتکب شده،

و آیاتی دیگر را چگونه معنا می کند، و چگونه کلمه اثم را در آنها به معنای ضرر می‏ گیرد؟

و ثانیا در آیه شریفه حکم شراب را به ضرر تعلیل نکرده ، و بر فرض که تسلیم شویم اینطور تعلیل کرده : که ضرر شراب و قمار از نفعش بیشتر است ، دیگر معنا ندارد عبارت به این صراحت را به اجتهاد ارجاع دهد ، و در حقیقت این عمل ، اجتهاد در مقابل نص است .

و ثالثا گیرم که آیه شریفه به خودی خود قاصر باشد از اینکه دلالت بر حرمت کند ، لیکن در دلالت کردنش بر اثم صراحت دارد ، و با در نظر داشتن اینکه در مدینه نازل شده ، و آیه سوره اعراف که اثم را تحریم کرده قبل از آن نازل شده بوده ، با این حال کسی که آیه سوره اعراف را در مکه شنیده ، دیگر چگونه می‏ تواند در آیه مورد بحث که در مدینه نازل شده اجتهاد کند .

از اینهم که بگذریم آیه سوره اعراف دلالت بر حرمت مطلق اثم دارد ، و آیه مورد بحث شراب و قمار را اثم کبیر یعنی فرد اعلای اثم خوانده دیگر کسی شک نمی‏کند در اینکه این دو از مصادیق کامل و تام اثم تحریم شده‏اند ، چون قرآن کریم قتل ، و کتمان شهادت ، و افترا ، و
غیره را نیز اثم خوانده ، و هیچ یک را اثم کبیر نخوانده به جز شراب ، و قمار ، و به جز شرک که آن را اثم عظیم نامیده و فرموده :  وَمَن یُشْرِکْ بِاللّهِ فَقَدِ  افْتَرَى‏ إِثْماً عَظِیماً (نساء۴ ایه ۴۸)
.و آن کس که برای خدا، شریکی قرار دهد، گناه بزرگی مرتکب شده است.
و سخن کوتاه اینکه : هیچ شکی نیست در اینکه آیه مورد بحث دلالت بر تحریم دارد .
آنگاه دو آیه سوره مائده نازل شد ، و فرمود : یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِنَّمَا الْخَمْرُ وَالْمَیْسِرُ وَالْأَنْصَابُ وَالْأَزْلاَمُ رِجْسٌ مِنْ عَمَلِ الشَّیْطَانِ فَاجْتَنِبُوهُ لَعَلَّکُمْ تُفْلِحُونَ
ای کسانی که ایمان آورده اید! شراب و قمار و بتها و  ازلم [= نوعی بخت آزمایی ]،پلید و از عمل شیطان است، از آنها دوری کنید تا رستگار شوید.
إِنَّمَا یُرِیدُ الشَّیْطَانُ أَنْ یُوقِعَ بَیْنَکُمُ الْعَدَاوَهَ وَالْبَغْضَاءَ فِی الْخَمْرِ وَالْمَیْسِرِ وَیَصُدَّکُمْ عَن ذِکْرِ اللّهِ وَعَنِ الصَّلاَهِ فَهَلْ أَنْتُمْ مُنْتَهُونَ
شیطان میخواهد بوسیله شراب و قمار، در میان شما عداوت و کینه ایجاد کند، و شما را از یاد خداو از نماز بازدارد. آیا ) با این همه زیان و فساد، و با این نهی اکید، ( خودداری خواهید کرد؟!.[…]

ترجمه المیزان ج : ۲ص :۲۹۲ و ۲۹۳

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*


18 + هفت =