سه شنبه , ۴ مهر ۱۳۹۶
جدیدترین اخبار
خانه » مقالات » حسنات نوروز

حسنات نوروز

باید توجه داشت که نبودن سنتی در اسلام دلیل بر رد و انکار آن نمی‌تواند باشد قبلاً‌ متذکر شدیم که احکام تنفیذی بخاطر این موارد است که خدای تعالی در قرآن کریم فرمودند که ماارسلنا من رسول الا بلسان قومه لیبین لهم فیضل الله من یشاء و یهدی من شاء و هوالعزیز الحکیم (ابراهیم) به نظر می‌رسد که یکی از مصادیق زبان قوم فرهنگ هر جامعه است و از جمله مسائلی که در فرهنگها مطرح می‌شود سنتها و آیین‌هاست. بنابراین حاکمیت دین خدا به این معنا نیست که تمام سنتهای پیشین را از بین ببرد بلکه بدیها را باید زدود تا حسنات مسیر سعادت انسانی بکار گرفته شوند.

قبلاً متذکر شدیم که صله رحم، رفتن به طبیعت، هدیه دادن به همدیگر، مصافحه و دست دادن، شادباش به یکدیگر گفتن از فراموش شده‌ها یاد کردن، حلول سال جدید را تبریک گفتن، سخاوت و بخشش مادی و معنوی را حداقل برای یکبار در سال آزمودن، مردگان را یاد کردن و حتی سفره هفت سین درست کردن (که هر یک از اجزای آن نمادی است) همه و همه از حسنات عید نوروز می‌باشد و اتفاقاً در فنون دینی برای تک تک آنها دلیل و حکم شرعی داریم.

امیرالمومنین علیه‌السلام در نامه به مالک می‌نویسد: «ولا تنقض سنته صالحه بها صدور هذه الامه و الجتمعت بها الا و صلحت علیها الرعیه و لا تحد من سنه تضر بشی من ماضی تلک السنن فیکون الاجر من سنها و الورز علیک بما نقضت منها»

« و آیین پسندیده‌ای را بر هم مریز که بزرگان این امت بدان رفتار نموده‌اند، و مردم بدان وسیلت به هم پیوسته‌اند، رعیت با یکدیگر سازش کرده‌اند، و آئینی را منه که چیزی از سنتهای نیک گذشته را زیان سازند، تا پاداش از آن نهنده سنت باشد و گناه شکستن آن بر تو ماند.» (۱۴) و نوروز نیز سنت حسنه است.

نوروز ما را به طبیعت می‌خواند با مادر خود به نیکی رفتار کنیم (شعار حفظ محیط زیست) و جفا بر آن را جفای بر خود بدانیم و خدا را در آن نظاره کنیم و چهره آن محبوب ازل و ابد در جمال و زیبایی گلهای شقایق بنگریم چه دعوت نکویی؟ حال با این اوصاف نمی‌دانیم چرا برخی میل بدین چمن نمی‌کنند؟

سرو چمان من چرا میل چمن نمی‌کند

همدم گل نمی‌شود یاد سخن نمی‌کند

با همه عطر دامنت آیدم از صبا عجب

کز گذر تو خاک را مشک ختن نمی‌کند

چون ز نسیم می‌شود زلف بنفشه پرشکن

وه که دلم چه یاد از آن عهد شکن نمی‌کند

(دیوان حافظ)

نتیجه‌گیری

از آنچه گفتیم می‌توان نتیجه گرفت که در برخورد با نوروز از افراط و تفریط باید برحذر بود چه در هر دو صورت آدمی متضرر می‌شود و اگر سخن خود را از زبان دین بیان کند به یقین به دین ضربه خواهد خورد. قبل از هرگونه داوری مشی و روش امیرالمومنین علیه‌السلام را راهنمای خود قرار دهیم و از ضایع کردن سنت حسنه‌ای خوشحال نشویم بلکه بکوشیم آن را از عیوب غیرقابل اغماض بپالاییم تا همه با افکار و عقاید مردمی که قرنها با آنها زیسته بازی نکنیم و هم بتوانیم اندیشه‌های دینی خود را رواج دهیم. بهترین مبلغین دین کسانی هستند با به رسمیت شناختن این امور اقدام به تبلیغ دین خود می‌کند و مبارزه مستقیم با سنتها هیچ کاری را پیش نمی‌برد. باید در میان جریانات متعدد که در جوامع رواج است یک جریان بسیار قوی مانند جریان دینی را روان کرد تا بطور طبیعی جایگاه مناسبی برای خود بازگو کند.

در پایان سخن خود را با اشعار نغزی از مولوی به پایان می‌بریم که از نوروز هم نتایج عرفانی می‌گرفت و آن را وسیله‌ای در جهت پالایش درون قرار می‌داد.

این گذر کن این پدر نوروز شد

خلق از خلاق خوش بدفوز شد

یعنی ای پدر این سخنان فرسوده را کنار بگذارد که نوروز آمد و مردم از قدرت آفریدگار شیرین کام شدند (۱۵)

باز آمد آب جان در جوی ما

باز آمد شاه ما در کوی ما

پس در نوروز همه جا می‌توان خدا را دید، سیل‌آب، قطره باران، شبنم و شقایق همه آیات خداوندی را با صدای بلند می‌خوانند پس باید به طبیعت روان شویم تا در نوروز روز نوی برآغازیم.

می‌خواهد بخت و دامن می کشد

نوبت تو به شکستن می‌زند

تو به را بار دگر سیلاب برد

فرصت آمد پاسبان را خواب برد

نوروز سال نو فرصت احیا برای مردگانی است که هرگز خود را با آب حیات توبه زنده نکرده‌اند، در این ایام سروش آسمانی و فریاد اهورایی همگان را به خیزش و حیات دوباره همگام با خدا می‌خواند

همه خماری مست گشت و باده خورد

رخت را امشب گرو خواهیم کرد

ز آن شراب لعل جانان جان فزا

لعل اندر لعل اندر لعل ما

در نوروز اگر عده‌ای بی‌خبر از حضرت محبوب بدنبال معشوقان پایدار رهسپار می‌شوند صد البته که عاشقان خدا از ذره ذره خاک نوروز دیده لعلها می‌سازند و در بازار تجارت، حق می‌فروشند و محبوب می‌خرند که این همان تجارت با خداوند است «تجاره مربحه یسرها لهم ربهم» (۱۶)

باز خرم گشت مجلس و افروز

تا ابد جانا چنین می‌بایدم

نعره مستان خوش می‌آیدم

تا ابد جانا چنین می‌بایدم

بوی جانی سوی جانم می‌رسد

بوی یار مهربان می‌رسد

(مثنوی معنوی، ادبیات ۹۳۹، ۹۴۰،۹۴۱،۹۴۳، ۹۴۴،۹۴۵،۹۴۶ و ۹۵۰)

یا مقلب القلوب و الاحوال حول حالنا الی احسن الحال

الهی ما را بهاری کن

پی نوشتها:

۱- مرحوم دکتر مهرداد بهار، جزوه درسی ادیان پیش از اسلام، ص ۱۶
۲- همان و مفاد نخست جمشید ص ۲۰
۳- همان
۴- فرهنگ معین ج ۴ ص ۴۸۴۱
۵- لغت نامه دهخدا ۷ واژه نوروز
۶- ناس، جان، تاریخ جامع ادیان، ص ۴۸۱، آموزش انقلاب اسلامی
۷- مرکز المعجم الفقهی، النوروز، ص ۶
۸- همان ص ۳۶
۹- همان ص ۷
۱۰- همان
۱۱- قمی، شیخ عباس، مفاتیح الجنان، ص ۴۹۳
۱۲- همان، ص ۴۹۴
۱۳- نهج البلاغه ترجمه ظهیرالاسلام، ص۱۲۸۶
۱۴- نهج البلاغه، نامه ۵۳، ترجمه دکتر سیدجعفر شهیدی، ۳۲۹
۱۵- گولینارلی، عبدالباقی، شرح مثنوی ج ۶، ص ۱۵۷
۱۶- پارسایان تجارت سودآوری را با خدا می کنند که همو برای آنها مهیا ساخته است (نهج البلاغه خطبه متقین (همام)

برگرفته از:

http://www.ido.ir/a.aspx?a=1385122802
برچسب‌ها: نوروز ما ایرانی‌ها, جشن دینی, نوروز در روایات اسلامی, حسنات نوروز, آفات نوروز

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*


شش + 10 =