یکشنبه , ۱ مهر ۱۳۹۷
جدیدترین اخبار
خانه » احکام وفلسفهءآنها » حکم پیوند عضو از دیدگاه فقه شیعه بررسی شد

حکم پیوند عضو از دیدگاه فقه شیعه بررسی شد

اهدای عضو
شناسهٔ خبر: ۲۱۵۰۹۱۹ – دوشنبه ۱۵ مهر ۱۳۹۲ – ۱۷:۴۲
استانها > قم
قم – خبرگزاری مهر: عضو هیئت علمی دانشگاه پیام نور با اشاره به تمایل برخی افراد برای اهدای عضو، به تشریح دیدگاه های فقهی شیعه در مورد پیوند عضو پرداخت.

به گزارش خبرنگار مهر، بر اساس آمارهای رسمی در ایران سالانه بین ۳۰۰۰ تا ۶۰۰۰ مرگ مغزی داریم. هر چند که آمار غیر رسمی گویای تا ۱۲ هزار مرگ مغزی در سال است؛ اما نکته مهم این است که از این میان فقط حدود ۴۰۰ اهدای عضو در سال انجام می‌شود، در حالی که متوسط اهدای عضو در جهان ۵۰ درصد مرگ‌های مغزی است.

بر این اساس باید سالانه بین ۱۵۰۰ تا ۳۰۰۰ اهدای عضو در کشور ما انجام شود که موانعی در تحقق نیافتن این آمارها وجود دارد. ضعف سیستم نظام سلامت و فعال نبودن برخی از واحدهای فراهم آوری اعضا یکی از این موانع محسوب می‌شود، اما در کنار چنین عاملی، مسئله ضعف فرهنگی بسیار به چشم می‌آید.

یکی از موانع این موضوع شبهات فقهی است که عده ای در ارتباط با مسئله اهدای عضو مطرح می‌کنند. بی‌شک ترویج این موضوع نیاز به برطرف کردن این شبهات دارد.

عضو هیئت علمی دانشگاه پیام نور قم در گفتگو با خبرنگار مهر، با اشاره به تاریخچه این موضوع می‌گوید: مسئله پیوند اعضا به اندازه تاریخ بشر قدمت دارد. جست و جو درباره این موضوع ما را به ۲ هزار سال گذشته می‌برد که برای نجات جان انسان‌ها این کار انجام شده است. در سرزمین‌های اسلامی نیز این موضوع سابقه دارد. در زمان زندگی پیامبر(ص) و حضرت علی(ع) مواردی وجود دارد که دست یا گوش افراد بریده شده اما طبیبان پیوند زنده‌اند.

حجت‌الاسلام محمدرضا آقاجانی در خصوص نگاه دین اسلام به موضوع پیوند عضو با بیان اینکه پیوند اعضا به ۳ دسته تقسیم می‌شود، گفت: پیوند اعضای فرد به خودش، پیوند عضو حیوان به انسان و پیوند انسان به انسانی دیگر. از نظر فقهی پیوند دادن عضو بریده شده فرد به بدن خودش هیچ مشکلی ندارد. در مورد حیوان هم چند حالت وجود دارد. یا حیوان طاهر العین است که پیوند مشکلی ندارد یا اینکه نجس العین است که در این صورت نیز عده‌ای از فقها این نظر را دارند که چون اندام داخلی است مشکلی ایجاد نمی‌شود.

وی افزود: در مورد انتقال عضو از انسان سالم به بیمار در شرایطی که اضطرار وجود داشته باشد و اگر این انتقال عضو صورت نگیرد موجب مرگ بیمار شود، بیشتر علما مجاز دانسته‌اند. هر چند در این زمینه موانعی وجود دارد اما آنجا که موضوع نجات جان یک انسان است، می‌توان از موانع صرف نظر کرد. مورد دیگر زمانی است که بیمار بدون عضو پیوندی هم می‌تواند به زندگی‌اش ادامه دهد که در این موضوع میان علما اختلاف وجود دارد. دلایل کسانی که به این موضوع جواز داده‌اند این است که اگر کسی به دیگری زندگی ببخشد، گویا به تمام بشریت زندگی داده است. (آیه ۳۲ سوره مائده)

عضو هیئت علمی دانشگاه پیام نور قم ادامه داد: اگر اهدای عضو منجر به مرگ دهنده باشد این موضوع جایز نیست مگر از سوی انسان مهمورالدم. اما در مورد کسی که بعد از اهدای عضو زنده می‌ماند مانند اهدای یک کلیه از آنجا که فرد پس از این اهدا ممکن است در زندگی با مشکل مواجه شود بعضی فقها جواز نداده‌اند اما برخی دیگر بر اساس آیه ۹ سوره حشر که به ایثار انسان از چیزی که خود به آن احتیاج دارد، اشاره می‌کند، مجوز این کار را صادر کرده‌اند.

وی گفت: امام خمینی(ع) در استفتائی که از ایشان شده چند شرط برای اهدای عضو قید کرده‌اند. یکی اینکه حیات بیمار متوقف به آن باشد. دیگر اینکه امکان تهیه عضو از بدن غیر مسلمان نباشد و سوم اینکه عضو دهنده در خطر مرگ قرار نگیرد.

وی همچنین در مورد نظر اسلام در مورد پیوند عضو در زمان مرگ مغزی، گفت: البته مرگ مغزی هم تعابیر مختلفی دارد. عده‌ای می‌گویند مرگ تمام سلول‌های مغز است و دیگران عقیده دارند با مرگ سلول‌های قشر مغز، مرگ مغزی روی می‌دهد. برخی فقها می‌گویند چون فرد هنوز علائم حیاتی دارد، نمی‌توان اعضای او را اهدا کرد اما در فتاوی جدید‌تر علما با توجه به اینکه پزشکان از فردی که مرگ مغزی کرده قطع امید کرده‌اند و دیگر امیدی به بازگشت همچین کسی نیست، پیوند اعضا اشکالی ندارد. موضوع دیگر به کسب اجازه از اولیای دم مربوط می‌شود.

حجت الاسلام آقاجانی گفت: آیت‌الله العظمی مکارم شیرازی درباره این موضوع می‌گویند اگر برداشت عضو از بدن مرگ مغزی برای نجات جان یک انسان ضروری باشد دیگر نیازی به کسب اجازه از اولیای دم نیست با این حال اگر این اجازه کسب شود، بهتر است.

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*


15 + هشت =