دوشنبه , ۲ مهر ۱۳۹۷
جدیدترین اخبار
خانه » آموزشی » (زراره :)از کجا فهمیدى که فرمودى : مسح به پاره اى از سر و پاره اى از پاها واجب است نه بر همه آن دو؟

(زراره :)از کجا فهمیدى که فرمودى : مسح به پاره اى از سر و پاره اى از پاها واجب است نه بر همه آن دو؟

و در کافى به سند خود از زراره روایت کرده که گفت : من به امام ابى جعفر باقر (علیه السلام ) عرضه داشتم : از کجا فهمیدى که فرمودى : مسح به پاره اى از سر و پاره اى از پاها واجب است نه بر همه آن دو؟ حضرت خندید، و سپس فرمود: اى زراره ! هم رسول خدا (صلى الله علیه وآله ) بیان کرده و هم کتاب خدا طبق آن نازل شده ، براى اینکه خداى عزوجل مى فرماید: ((فاغْسِلُواْ وُجُوهَکُمْ  )) که از آن مى فهمیم همه صورت باید شسته شود، آنگاه فرموده : (( وَأَیْدِیَکُمْ إِلَى الْمَرَافِقِ )) که با واو عاطفه دستها تا مرفق را متصل به وجه فرموده ، و از این اتصال مى فهمیم که دو دست تا مرفق نیز همه اش باید شسته شود، آنگاه با آوردن فعلى دیگر بین کلام فاصله انداخته فرموده : ((وَامْسَحُواْ بِرُؤُوسِکُمْ  )) ، که از این فاصله انداختن و از حرف (( با )) در (( بِرُؤُوسِکُمْ )) مى فهمیم ، که مسح به بعض سر واجب است و چون با آوردن واو عاطفه پاها را وصل به سر کرد، و فرمود: (( وَأَرْجُلَکُمْ إِلَى الْکَعْبَینِ)) مى فهمیم مسح بر بعض پاها واجب است .
از سوى دیگر رسول خدا (صلى الله علیه وآله ) این آیه را براى مردم تفسیر فرمود، لیکن مردم تفسیر آن جناب را ضایع کرده ، (به آراى خود سرانه خود عمل کردند) خداى تعالى سپس فرمود: (( فَلَمْ تَجِدُواْ مَاء فَتَیَمَّمُواْ صَعِیدًا طَیِّبًا فَامْسَحُواْ بِوُجُوهِکُمْ وَأَیْدِیکُم مِّنْهُ )) ، که چون وضو را در صورت دسترسى نداشتن به آب ساقط کرده ، بعضى از اعضاى شستن در وضو را یعنى از مچ تا انگشتان دست و صورت را محل مسح در تیمم قرار داده فرمود: (( بِوُجُوهِکُمْ وَأَیْدِیکُم)) و در آخر کلمه (( منه )) را اضافه کرد، مى فهمیم که بعضى از صورت و دستها باید تیمم شود و مسح همه صورت واجب نیست ، چون آن مقدار غبارى که از خاک زمین به دست مى چسبد به بعضى از کف دست مى چسبد و به بعضى دیگرش نمى چسبد خداى تعالى سپس فرمود: (( مَا یُرِیدُ اللّهُ لِیَجْعَلَ عَلَیْکُم مِّنْ حَرَجٍ )) که منظور از حرج در تنگنا قرار گرفتن است .
مؤ لف : اینکه امام در ضمن گفتار خود فرمود: (( فان فَلَمْ تَجِدُواْ مَاء.. )) منظورش این نبوده که آیه قرآن چنین است زیرا آیه ((  فَلَمْ تَجِدُواْ مَاء. )) است ، بلکه خواسته است آیه را نقل به معنا کند.
و در همان کتاب به سند خود از زراره و بکیر روایت کرده که از امام باقر (علیه السلام ) از وضوى رسول خدا (صلى الله علیه وآله ) پرسیدند، حضرت دستور داد طشتى و یا ظرف کوچکى آوردند که در آن آب بود، پس دست راست خود را در آب فرو برد،

و مشتى از آن بر گرفت ، و به صورت خود ریخت ، و صورت خود را با آن شست ، سپس دست چپ خود را در آب فرو برده مشتى از آن گرفت و به ساعد خود یعنى مرفق به پائین ریخت ، و دست راست خود را با آن شست ، ولى همواره دست را از بالا بپائین کشید، و هیچگاه از پائین به طرف مرفق نکشید، نه در دست راست و نه در دست چپ ، سپس کف دست راست خود را در آب فرو برد، و مشتى آب بر گرفته به ذراع مرفق تا سر انگشتان خود ریخت ، و در دست چپ همان کرد که در دست راست کرد، آنگاه سر و دو پاى خود را با ترى کف دستش مسح کرد، و آب جدیدى براى مسح به کار نبرد، آنگاه فرمود: نباید انگشتان را در زیر بند کفش برد، و سپس اضافه کرد که خداى تعالى مى فرماید: ((إِذَا قُمْتُمْ إِلَى الصَّلاهِ فاغْسِلُواْ وُجُوهَکُمْ وَأَیْدِیَکُمْ  (مائده ۶) )) و به حکم این فرمایش هیچ مقدار (و بفرموده فقها حتى سر سوزنى ) از صورت و دستها باید نشسته نماند، براى اینکه فرموده : (( بشوئید صورت و دستهایتان را تا مرفقها )) آنگاه فرموده : (( وَامْسَحُواْ بِرُؤُوسِکُمْ وَأَرْجُلَکُمْ إِلَى الْکَعْبَینِ )) و به حکم این دستور اگر مقدارى از سر و یا مقدارى از روى دو پاى خود را از اول سر انگشتان تا به کعب مسح کند کافى است ، راوى مى گوید: عرضه داشتم کعب پاها کجاى آن است ؟ فرمود: اینجا یعنى بند پا و پائین تراز ساق ، پرسیدم : این چیست ؟ (که نشان مى دهى ) فرمود: این جزء استخوان ساق است ، و کعب پائین تر از آن است ، پرسیدیم : خدا تو را اصلاح کند آیا یک مشت آب براى شستن صورت و یک مشت براى شستن هر ذراع بس است ؟ فرمود: آرى ، البته در صورتى که با منتهاى دقت آن مشت آب را به همه ذراع و کف برسانى ، البته با دو مشت این کار بهتر صورت مى گیرد.
مؤ لف : این روایت از روایات معروف است ، عیاشى آن را از بکیر و زراره از امام باقر (علیه السلام ) و در سندى دیگر مثل آن را از عبدالله بن سلیمان از ابى جعفر روایت کرده ، و در معناى آن و معناى روایت سابق روایاتى دیگر هست .

ترجمه تفسیر المیزان جلد ۵ صفحه :۳۸۷ و ۳۷۹

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*


20 + 8 =