پنج شنبه , ۳۰ خرداد ۱۳۹۸
جدیدترین اخبار
خانه » معارف » اخلاق » فقرای مؤمن اصلا دریوزگی نمی‏ کنند

فقرای مؤمن اصلا دریوزگی نمی‏ کنند

[…]و کلمه تعفف به معنای آن است که عفت صفت آدمی شده باشد ، و کلمه سیما به معنای علامت و کلمه : الحاف به معنای اصرار در سؤال است .

و درآیه شریفه مصرف صدقات ، البته بهترین مصرفش بیان شده که همان فقرائی باشد که به خاطر عوامل و اسبابی ، از راه خدا منع شده‏ اند ، یا دشمنی مال آنان را گرفته و بدون لباس و پوشش مانده‏ا ند ، یا کارها و گرفتاری‏ های زندگی از قبیل پرستاری کودکانی بی‏مادر نگذاشته به کار و کسب مشغول شوند ، و یا خودشان بیمار شده‏ اند ، و یا کاری انتخاب کرده‏ اند که با اشتغال به آن ، دیگر نمی‏ توانند به کار و کسب بپردازند ، مثلا به طلب علم پرداخته‏ اند ، و یا کاری دیگر از این قبیل .

یحسبهم الجاهل یعنی کسی که از حال ایشان اطلاع ندارد از شدت عفتی که دارند ایشان را توانگر می‏ پندارد ، چون با اینکه فقیرند ولی تظاهر به فقر نمی‏ کنند ، پس جمله نامبره دلالت دارد بر همینکه مؤمنین تا آنجا که می‏ توانند تظاهر به فقر نمی‏ کنند ، و از علامتهای فقر به غیر آن مقداری که نمی‏ توان پنهان داشت ، پنهان می‏ دارند ، و مردم پی به حال آنان نمی‏ برند ، مگر اینکه شدت فقر رنگ و رویشان را زرد کند ، و یا لباسشان کهنه شود ( و یا مثلا از زبان اطفالشان اظهار شود ، و امثال اینها ) .

از اینجا معلوم می شود که مراد از جمله لاَ یَسْأَلُونَ النَّاسَ إِلْحَافاً (بقره ۲۷۳) این است که فقرای مؤمن اصلا دریوزگی نمی‏ کنند ، تا منجر به اصرار در سؤال شود ، زیرا بطوریکه گفته ‏اند : وقتی روی کسی به سؤال باز شود برای بار دوم دیگر طاقت صبر ندارد ، و نفس او از تلخی فقر به جزع در می‏ آید ، و عنان اختیار را از کف می‏ دهد و در هر فرصتی تصمیم می‏ گیرد باز هم سؤال کند و اصرار هم بورزد ، و راه را بر هر کس بگیرد .

ولی بعید نیست که منظور نفی اصرار باشد ، نه نفی اصل سؤال ، و منظور از الحاف اظهار حاجت بیش از مقدار واجب باشد ، برای اینکه صرف اظهار حاجت ضروری حرام نیست ، بلکه گاهی واجب هم می‏ شود ، آن سؤالی مذموم است که زائد بر مقدارلزوم باشد .

و در اینکه فرمود : تَعْرِفُهُم بِسِیَماهُمْ  و نفرمود : تعرفونهم بسیماهم – شما مسلمانان ایشان را با سیمایشان می‏ شناسید ، برای این بود که آبروی فقرا را حفظ نموده و راز آنان را بپوشاند ، و پرده تعفف آنان را هتک نکرده باشد ، چون معروف شدن فقرا نزد همه مردم نوعی خواری و اظهار ذلت ایشان است ، به خلاف اینکه خطاب را تنها متوجه رسولخدا ( صلی  الله علیه  وآله وسلم‏) کند ، و بفرماید : تو ایشان را به سیمایشان می‏شناسی برای اینکه آن جناب پیامبری است که به سوی فقرا و اغنیا و همه طبقات مبعوث شده ، نسبت به همه رؤوف و مهربان است ، و به نظر ما برای او از حال فقرا گفتن نه کسر شان ایشان است ، و نه آبروریزی از آنان ، و خدا داناتر است – نکته التفات از همه مسلمین به خطاب به شخص رسولخدا (صلی الله علیه وآله وسلم‏) این است .

الَّذِینَ یُنْفِقُونَ أَمْوَالَهُم بِاللَّیلِ وَالنَّهَار… (بقره ۲۷۴)دو کلمه سر و علانیه دو معنای متقابل بهم دارند ، و این دو کلمه حال از جمله : ینفقون است ، و تقدیر کلام این است که : آنهائی که اموال خود را در شب و روز انفاق می‏ کنند در حالی که گاهی انفاق خود را پنهان داشته و گاهی آن را اظهار می‏ دارند … واگر همه احوال انفاق را ذکر کرده برای این بود که بفهماند انفاقگران نسبت به عمل خود اهتمام دارند ، و همواره و در شب و روز و خلوت و جلوت می‏ خواهند ثواب انفاق را دریابند ، و حواسشان جمع این است که همواره رضای خدا را به دست آورند ، و لذا می‏بینیم خدای سبحان در آخر این آیات با زبان مهربانی و لطف به ایشان ، وعده‏ای نیکو داده و می‏فرماید : فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ عِندَ رَبِّهِمْ…[…]

ترجمه المیزان ج : ۲ص :۶۱۳ و ۶۱۴

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*


4 + 11 =