پنج شنبه , ۲۳ آذر ۱۳۹۶
جدیدترین اخبار
خانه » اخبار » وَإِنْ یَکَادُ

وَإِنْ یَکَادُ

وَإِنْ یَکَادُ الَّذِینَ کَفَرُوا لَیُزْلِقُونَکَ بِأَبْصَارِهِمْ لَمَّا سَمِعُوا الذِّکْرَ وَیَقُولُونَ إِنَّهُ لَمَجْنُونٌ ﴿سوره ی قلم۵۱﴾
و آنان که کافر شدند چون قرآن را شنیدند چیزى نمانده بود که تو را چشم بزنند و مى گفتند او واقعا دیوانه‏ اى است (۵۱)
وَمَا هُوَ إِلَّا ذِکْرٌ لِلْعَالَمِینَ ﴿۵۲﴾
و حال آنکه [قرآن] جز تذکارى براى جهانیان نیست (۵۲)

سوره ی قلم آیه ی۵۱و۵۲


تفسیر

تفسیر نمونه ج : ۲۴  ص :  ۴۲۴
وَ إِن یَکادُ الَّذِینَ کَفَرُوا لَیزْلِقُونَک بِأَبْصرِهِمْ لَمَّا سمِعُوا الذِّکْرَ وَ یَقُولُونَ إِنَّهُ لمََجْنُونٌ(۵۱) وَ مَا هُوَ إِلا ذِکْرٌ لِّلْعَلَمِینَ(۵۲)
ترجمه :
۵۱ – نزدیک است کافران هنگامى که آیات قرآن را مى‏شنوند تو را با چشمان خود هلاک کنند و مى‏گویند او دیوانه است !
۵۲ – در حالى که این ( قرآن ) جز مایه بیدارى براى جهانیان نیست .

تفسیر : مى‏خواهند تو را نابود کنند اما نمى‏توانند
دو آیه فوق که پایان سوره قلم را تشکیل مى‏دهد ، در حقیقت تعقیب چیزى است که در آغاز این سوره در باره نسبت جنون از ناحیه دشمنان به پیامبر (صلى‏الله‏علیه‏وآله‏وسلّم) آمده .
نخست مى‏فرماید : نزدیک است که کافران هنگامى که آیات قرآن را از تو مى‏شنوند تو را با چشمان خود هلاک کنند ، و مى‏گویند او دیوانه است ( و ان یکاد الذین کفروا لیزلقونک بابصارهم لما سمعوا الذکر و یقولون انه لمجنون ) .
لیزلقونک از ماده زلق به معنى لغزیدن و بر زمین افتادن است و کنایه از هلاکت و نابودى مى‏باشد .

تفسیر نمونه ج : ۲۴  ص :  ۴۲۵
در تفسیر این آیه نظرات گوناگونى داده‏اند :
۱ – بسیارى از مفسران گفته‏اند : منظور این است که دشمنان به هنگامى که آیات با عظمت قرآن را از تو مى‏شنوند ، به قدرى خشمگین و ناراحت مى‏شوند ، و با عداوت به تو نگاه مى‏کنند که گوئى مى‏خواهند تو را با چشمهاى خود بر زمین افکنند و نابود کنند ! و در توضیح این معنى جمعى افزوده‏اند که آنها مى‏خواهند از طریق چشم زدن که بسیارى از مردم به آن عقیده دارند و مى‏گویند در بعضى از چشمها اثر مرموزى نهفته است که با یک نگاه مخصوص ممکن است طرف را بیمار یا هلاک کند ، تو را از بین ببرند .
۲ – بعضى دیگر گفته‏اند که این کنایه از نگاههاى بسیار غضب‏آلود است مثل اینکه مى‏گوئیم فلانکس آنچنان بد به من نگاه کرد که گوئى مى‏خواست مرا با نگاهش بخورد یا بکشد !
۳ – تفسیر دیگرى براى این آیه به نظر مى‏رسد که شاید از تفسیرهاى بالا نزدیکتر باشد و آن اینکه قرآن مى‏خواهد تضاد عجیبى را که در میان گفته‏هاى دشمنان اسلام وجود داشت با این بیان ظاهر سازد و آن اینکه : آنها وقتى آیات قرآن را مى‏شنوند آنقدر مجذوب مى‏شوند و در برابر آن اعجاب مى‏کنند که مى‏خواهند تو را چشم بزنند ( زیرا چشم زدن معمولا در برابر امورى است که بسیار اعجاب‏انگیز مى‏باشد ) اما در عین حال مى‏گویند : تو دیوانه‏اى ، و این راستى شگفت‏آور است ، دیوانه و پریشان گوئى کجا و این آیات اعجاب‏انگیز جذاب و پرنفوذ کجا ؟ .
این سبک‏مغزان نمى‏دانند چه مى‏گویند و چه نسبتهاى ضد و نقیضى به تو مى‏دهند ؟
تفسیر نمونه ج : ۲۴  ص :  ۴۲۶
به هر حال در اینکه آیا چشم زخم از نظر اسلامى و از نظر علوم روز واقعیت دارد یا نه ؟ در بحث نکات به خواست خدا سخن خواهیم گفت .
و سرانجام در آخرین آیه مى‏افزاید : این قرآن چیزى جز مایه بیدارى و تذکر براى جهانیان نیست ( و ما هو الا ذکر للعالمین ) .
معارفش روشنگر ، انذارهایش آگاه کننده ، مثالهایش پرمعنى ، تشویقها و بشارتهایش روحپرور ، و در مجموع مایه ، بیدارى خفتگان و یادآورى غافلان است ، با این حال چگونه مى‏توان نسبت جنون به آورنده آن داد ؟ مطابق این تفسیر ذکر ( بر وزن فکر ) در اینجا به معنى یادآورى است ، ولى بعضى از مفسران آن را به معنى شرف تفسیر کرده‏اند ، و گفته‏اند این قرآن شرافتى است براى تمام جهانیان ، شبیه چیزى که در آیه ۴۴ سوره زخرف آمده که مى‏فرماید : و انه لذکر لک و لقومک قرآن مایه شرف و آبرو براى تو و قوم تو است ولى همانگونه که در ذیل آیه مزبور نیز گفتیم ذکر در آنجا هم به معنى یادآورى و آگاهى‏بخشى است ، و اصولا یکى از نامهاى قرآن مجید همان ذکر است ، بنابراین تفسیر اول صحیحتر به نظر مى‏رسد .

نکته : آیا چشم زدن واقعیت دارد ؟
بسیارى از مردم معتقدند در بعضى از چشمها اثر مخصوصى است که وقتى از روى اعجاب به چیزى بنگرند ممکن است آن را از بین ببرد ، یا درهم بشکند ، و اگر انسان است بیمار یا دیوانه کند .

تفسیر نمونه ج : ۲۴  ص :  ۴۲۷
این مساله از نظر عقلى امر محالى نیست ، چه اینکه بسیارى از دانشمندان امروز معتقدند در بعضى از چشمها نیروى مغناطیسى خاصى نهفته شده که کارائى زیادى دارد ، حتى با تمرین و ممارست مى‏توان آن را پرورش داد ، خواب مغناطیسى از طریق همین نیروى مغناطیسى چشمها است .
در دنیائى که اشعه لیزر که شعاعى است نامرئى مى‏تواند کارى کند که از هیچ سلاح مخربى ساخته نیست پذیرش وجود نیروئى در بعضى از چشمها که از طریق امواج مخصوص در طرف مقابل اثر بگذارد چیز عجیبى نخواهد بود .
بسیارى نقل مى‏کنند که با چشم خود افرادى را دیده‏اند که داراى این نیروى مرموز چشم بوده‏اند ، و افراد یا حیوانات یا اشیائى را از طریق چشم زدن از کار انداخته‏اند .
لذا نه تنها نباید اصرارى در انکار این امور داشت باید امکان وجود آن را از نظر عقل و علم پذیرفت .
در روایات اسلامى نیز تعبیرات مختلفى دیده مى‏شود که وجود چنین امرى را اجمالا تایید مى‏کند .
در حدیثى مى‏خوانیم که اسماء بنت عمیس خدمت پیامبر (صلى‏الله‏علیه‏وآله‏وسلّم) عرض کرد : گاه به فرزندان جعفر چشم مى‏زنند ، آیا رقیه اى براى آنها بگیرم ( منظور از رقیه دعاهائى است که مى‏نویسند و افراد براى جلوگیرى از چشم زخم با خود نگهمیدارند و آن را تعویذ نیز مى‏گویند ) .
پیامبر (صلى‏الله‏علیه‏وآله‏وسلّم) فرمود : نعم ، فلو کان شى‏ء یسبق القدر لسبقه العین آرى ، مانعى ندارد ، اگر چیزى مى‏توانست بر قضا و قدر پیشى گیرد چشم زدن بود ! .

تفسیر نمونه ج : ۲۴  ص :  ۴۲۸
و در حدیث دیگرى آمده است که امیر مؤمنان (علیه‏السلام) فرمود : پیامبر براى امام حسن و امام حسین رقیه گرفت ، و این دعا را خواند : اعیذکما بکلمات التامه و اسماء الله الحسنى کلها عامه ، من شر السامه و الهامه ، و من شر کل عین لامه ، و من شر حاسد اذا حسد : شما را به تمام کلمات و اسماء حسناى خداوند از شر مرگ و حیوانات موذى ، و هر چشم بد ، و حسود آنگاه که حسد ورزد مى‏سپارم ، سپس پیامبر (صلى‏الله‏علیه‏وآله‏وسلّم) نگاهى به ما کرد و فرمود : اینچنین حضرت ابراهیم براى اسماعیل و اسحاق تعویذ نمود .
در نهج البلاغه نیز آمده است العین حق و الرقى حق : چشم زخم حق است و توسل به دعا براى دفع آن نیز حق است .
ذکر این نکته لازم است که هیچ مانعى ندارد این دعاها و توسلها به فرمان خداوند جلو تاثیر نیروى مرموز مغناطیسى چشمها را بگیرد همانگونه که دعاها در بسیارى از عوامل مخرب دیگر اثر مى‏گذارد و آنها را به فرمان خدا خنثى مى‏کند .
این نیز لازم به یادآورى است که قبول تاثیر چشم زخم به طور اجمال به این معنى نیست که به کارهاى خرافى و اعمال عوامانه در اینگونه موارد پناه برده شود که هم بر خلاف دستورات شرع است ، و هم سبب شک و تردید افراد ناآگاه در اصل موضوع است ، همانگونه که آلوده شدن بسیارى از حقایق با خرافات این تاثیر نامطلوب را در اذهان گذارده است .

تفسیر نمونه ج : ۲۴  ص :  ۴۲۹
خداوندا ! ما را در پناه خودت از شر اشرار ، و مکائد دشمنان محفوظ دار .
پروردگارا ! استقامت و صبرى مرحمت کن که در پرتو آن بتوانیم رضاى تو را جلب کنیم .
بارالها ! توفیق بهره‏گیرى از نعمتهاى بى‏پایانت را به ما مرحمت کن پیش از آن که ناشکریها آنرا از ما سلب کند .

تفسیر نمونه ج : ۲۴  ص :  ۴۲۴ تا ۴۲۹

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*


3 + سه =